• Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων ΣΕΣ
  • Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων ΣΕΣ
  • Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων ΣΕΣ

Βιβλίο με τίτλο “Modeling of Transport Demand: Analyzing, Calculating, and Forecasting Transport Demand” των Β. Προφυλλίδη και Γ. Μποτζώρη

Κυκλοφορεί από το Διεθνή Εκδοτικό Οίκο Elsevier το νέο βιβλίο των συναδέλφων Β. Προφυλλίδη και Γ. Μποτζώρη με τίτλο Modeling of Transport Demand: Analyzing, Calculating, and Forecasting Transport Demand.

Το βιβλίο απευθύνεται στους συναδέλφους συγκοινωνιολόγους, οικονομολόγους, στατιστικολόγους, επιχειρησιακούς ερευνητές που ασχολούνται με το σχεδιασμό, την οργάνωση και διαχείριση των μεταφορών, την πρόβλεψη της ζήτησης των διαφόρων συστημάτων μεταφορών (οδικών, αεροπορικών, σιδηροδρομικών, θαλάσσιων, αστικών), την ποσοτικοποίηση του φαινομένου της μεταφοράς (τόσο για τις επιβατικές όσο και για τις εμπορευματικές μεταφορές), την κατανόηση και συσχέτιση των διαφόρων παραγόντων και αιτίων που επηρεάζουν τις μεταφορές, όπως επίσης την ορθολογική και αιτιοκρατική συσχέτισή τους.

Στο βιβλίο αναλύονται όλες οι μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης, από τις πιο απλές ως τις πιο σύνθετες και προσανατολίζεται και διευκολύνεται ο αναγνώστης να αναζητήσει για το συγκεκριμένο πρόβλημά του την κατάλληλη μέθοδο για την πρόβλεψη της ζήτησης.

Η πρόβλεψη της ζήτησης μεταφορών προϋποθέτει επαρκή γνώση των αιτίων που επηρεάζουν τη ζήτηση, των διαφόρων ελαστικοτήτων, της διαχρονικής εξέλιξης της ζήτησης για όλα τα συστήματα μεταφορών, της σημασίας της ζήτησης στο σχεδιασμό και την οργάνωση των μεταφορών (μεταφορικών υπηρεσιών και υποδομών μεταφορών). Το βιβλίο ξεκινά με μια τέτοια συνολική ανάλυση του κλάδου των μεταφορών, τη δυνατότητα αποσύνδεσης των ρυθμών ανάπτυξης των μεταφορών από τους ρυθμούς της οικονομικής ανάπτυξης, τις αλλαγές που θα επέλθουν από τη χρήση του ηλεκτρικού αυτοκινήτου και των οχημάτων που κινούνται αυτόνομα (δίχως οδηγό), τη γενίκευση των πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας, τις επιπτώσεις από την αυστηροποίηση των περιβαλλοντικών όρων που αφορούν τις μεταφορές.

Αναλύονται πρώτα οι ποιοτικές μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης, οι οποίες μπορούν να μετατρέψουν την εμπειρική γνώση και άποψη ειδικών και του κοινού σε πρόβλεψη της μελλοντικής ζήτησης. Διερευνώνται όλες οι ποιοτικές μέθοδοι: γνωματεύσεις ειδικών, Δελφική μέθοδος, μέθοδος συγγραφής σεναρίων, έρευνες ερωτηματολογίου και αγοράς. Για κάθε μέθοδο δίνονται οι προϋποθέσεις εφαρμογής, ο αναλυτικός σχεδιασμός και τα βήματα υλοποίησης και τα ποσοτικά κριτήρια και οι έλεγχοι που διασφαλίζουν την αξιοπιστία της μεθόδου.

Παρουσιάζονται κατόπιν οι στατιστικές μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης. Εκτίθενται πρώτα οι απαιτούμενες γνώσεις στατιστικής που απαιτούνται για να αναπτυχθεί οποιοδήποτε μοντέλο ποσοτικής πρόβλεψης της ζήτησης. Εξηγούνται όλοι οι στατιστικοί έλεγχοι που είναι απαραίτητοι ώστε να τεκμηριωθεί αξιόπιστα η ύπαρξη συσχέτισης ανάμεσα στα διάφορα αίτια-μεταβλητές που επηρεάζουν τη ζήτηση (χρόνος αναφοράς, κόστος, διάρκεια διαδρομής, συχνότητα δρομολογίων, εισόδημα χρηστών, κ.λπ.) και την πρόβλεψη της ζήτησης. Αναλύονται κατόπιν όλες οι στατιστικές μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης, με συγκεκριμένα παραδείγματα για κάθε μέσο μεταφοράς:

•           μέθοδος προβολής των τάσεων του παρελθόντος,

•           μέθοδος του κινητού μέσου όρου,

•           χρονοσειριακές μέθοδοι που επιτρέπουν να προσαρμοσθεί σε μια σειρά στατιστικών δεδομένων η κατάλληλη εξίσωση. Παρουσιάζεται ειδικότερα η μέθοδος Box-Jenkins.

Μεγάλο μέρος του βιβλίου αφιερώνεται στα οικονομετρικά μοντέλα πρόβλεψης της ζήτησης που επιτρέπουν να συσχετίσουμε αιτιοκρατικά τα διάφορα αίτια της ζήτησης με την εξέλιξη της ζήτησης και την πρόβλεψη της μελλοντικής ζήτησης. Δίνονται οι προϋποθέσεις εφαρμογής, τα απαραίτητα βήματα και οι απαιτούμενοι στατιστικοί έλεγχοι για τη δημιουργία ενός οικονομετρικού μοντέλου καθώς και τα διαθέσιμα λογισμικά σε Η/Υ. Αναλύονται εκτενώς τα διάφορα οικονομετρικά μοντέλα, με συγκεκριμένες περιπτώσεις εφαρμογών, που μπορούν να αξιοποιηθούν για την αιτιοκρατική πρόβλεψη της μελλοντικής ζήτησης για τις περιπτώσεις των αεροπορικών, οδικών, σιδηροδρομικών και αστικών μεταφορών (τόσο επιβατικών όσο και εμπορευματικών) και της οδικής ασφάλειας και των τροχαίων ατυχημάτων.

Γίνεται ακόμη εκτενής ανάλυση της μεθόδου των 4 βημάτων που επιτρέπει την πρόβλεψη της ζήτησης σε αστικό χώρο (πόλη, ευρύτερη αστική περιοχή). Εξηγούνται τα τέσσερα βήματα της μεθόδου: γένεση των μετακινήσεων, κατανομή των μετακινήσεων σε ζεύγη προέλευσης – προορισμού, επιλογή μέσου μεταφοράς, προσδιορισμός της αναλυτικής διαδρομής κάθε μετακίνησης. Για κάθε βήμα δίνονται τα μοντέλα, οι εξισώσεις και οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούνται.

Εκτός όμως από τις προηγούμενες (και σχετικά παραδοσιακές) μεθόδους, αναλύονται στο βιβλίο και οι μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης που στηρίζονται στις τεχνικές της τεχνητής νοημοσύνης και ειδικότερα των τεχνητών νευρωνικών δικτύων. Δίνεται συνοπτική παρουσίαση των τεχνικών αυτών, ώστε να γίνουν κατανοητές από τον αναγνώστη που δεν έχει εξειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη. Δίνονται οι διάφορες κατηγορίες, τύποι και αλγόριθμοι τεχνητών νευρωνικών δικτύων και εξηγείται πότε ενδείκνυται να χρησιμοποιηθούν έναντι των παραδοσιακών στατιστικών και οικονομετρικών μεθόδων. Δίνονται αναλυτικά παραδείγματα εφαρμογής των τεχνητών νευρωνικών δικτύων για την πρόβλεψη της ζήτησης αεροπορικών, οδικών, σιδηροδρομικών μεταφορών, της οδικής ασφάλειας, για την πρόβλεψη των αναγκών συντήρησης, για τη στάθμιση των επιπτώσεων απρόβλεπτων γεγονότων στη ζήτηση.

Αναπτύσσονται ακόμη οι μέθοδοι πρόβλεψης της ζήτησης που στηρίζονται σε σχέσεις τύπου βαρύτητας με τη ζήτηση να είναι ανάλογη της δύναμης έλξης ανάμεσα σε δυο γεωγραφικές περιοχές και αντιστρόφως ανάλογη της απόστασης και του γενικευμένου κόστους μεταφοράς.

Συχνά τα δεδομένα πάνω στα οποία στηρίζεται η ζήτηση μεταφορών παρουσιάζουν κενά, είναι αναξιόπιστα, δεν είναι μετρήσιμα ποσοτικά αλλά μόνο ποιοτικά-μακροσκοπικά. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορούν να αξιοποιηθούν για την πρόβλεψη της ζήτησης οι θεωρίες των ασαφών συνόλων και αριθμών. Ένας ασαφής αριθμός έχει ένα εύρος διακύμανσης γύρω από μια τιμή. Δίνεται συνοπτική παρουσίαση των θεωριών ασαφούς λογικής ώστε να γίνουν κατανοητές από τον αναγνώστη χωρίς εξειδίκευση στο αντικείμενο και παρουσιάζονται οι διάφορες μέθοδοι, εξισώσεις, αλγόριθμοι και λογισμικά σε Η/Υ των μεθόδων ασαφούς λογικής. Παρουσιάζονται συγκεκριμένες περιπτώσεις εφαρμογών μεθόδων ασαφούς λογικής για την πρόβλεψη της ζήτησης αεροπορικών, οδικών, σιδηροδρομικών, αστικών μεταφορών, βελτιστοποίηση του χρόνου πρασίνου και κυκλοφοριακών ροών, βελτιστοποίηση των διαδρομών οχημάτων, βελτιστοποίηση της μεταφορικής ικανότητας αεροδρομίων, αυτοκινητοδρόμων, κ.λπ.

Εκτός από τις συνήθεις βάσεις στατιστικών δεδομένων (κρατικών αρχών, διεθνών οργανισμών, επιχειρήσεων μεταφορών) στο βιβλίο αναπτύσσεται πώς μπορούν να αξιοποιηθούν αξιόπιστα οι βάσεις μεγάλων δεδομένων (big data) που είναι πλέον διαθέσιμα από το διαδίκτυο, την κινητή τηλεφωνία, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Κατηγοριοποιούνται από τεχνική και οργανωτική άποψη οι διάφορες μορφές μεγάλων δεδομένων. Δίνονται συγκεκριμένα παραδείγματα αξιοποίησης βάσεων μεγάλων δεδομένων για την πρόβλεψη ζήτησης μεταφορών.

Οι μέθοδοι και οι τεχνικές του βιβλίου μπορούν να αξιοποιηθούν και επεκταθούν και σε άλλους επιστημονικούς κλάδους που αξιοποιούν μια σειρά στατιστικών δεδομένων, όπως τα οικονομικά-χρηματιστηριακά μεγέθη, η εξέλιξη παραγγελιών-πωλήσεων και γενικότερα η ανάλυση δεδομένων.

Περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενο του βιβλίου μπορούν να αναζητηθούν στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.elsevier.com/books/modeling-of-transport-demand/profillidis/978-0-12-811513-8

Γίνε φίλος του ΣΕΣ

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τα Ηλεκτρονικά Μηνύματα του ΣΕΣ.

Επικοινωνία

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο
info@ses.gr

Διεύθυνση
Πανόρμου 61, 11524 Αθήνα

Τηλέφωνο
(+30) 210 3640604

Τηλεμοιοτυπία
(+30) 210 3640604

Επισκέπτες

Έχουμε 86 επισκέπτες συνδεδεμένους