• Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων ΣΕΣ
  • Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων ΣΕΣ
  • Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων ΣΕΣ

Δελτίο Τύπου ΣΕΣ για το 2ο Σχέδιο Ε.Π.Υ.ΜΕ.ΠΕΡ.Α.Α"

Ο Σύλλογος Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων θεωρεί ότι η σύνοψη του Επιχειρησιακού Προγράμματος (ΕΠ) «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη (Ε.Π. Υ.ΜΕ.ΠΕΡ.Α.Α.) που έχει αναρτηθεί προς σχολιασμό είναι εν γένει εύστοχη και σύμφωνη με τις απαιτήσεις του τομέα μεταφορών στη χώρα μας, δεδομένων και των υφιστάμενων περιορισμών χρηματοδότησης νέων υποδομών.

Ειδικότερα, εκτιμούμε πως η περίληψη αυτή αποτυπώνει τόσο την ορθότητα των τιθέμενων στόχων, όσο και τη διαφαινόμενη προοπτική ικανοποίησης αυτών. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες παρατηρήσεις επί του περιεχομένου του ΕΠ, καθώς εκτιμάται πως απουσιάζουν κάποιες παρεμβάσεις, των οποίων η δρομολόγηση θεωρείται κρίσιμη σε επίπεδο εθνικού συστήματος μεταφορών.

 

1 Χερσαία Υπεραστικά Μεταφορικά Δίκτυα

1.1 Σιδηροδρομικές Μεταφορές

1.1.1  Άξονας Προτεραιότητας 1

Με ικανοποίηση παρατηρούμε ότι η στρατηγική δέσμευση για στροφή των χερσαίων υπεραστικών μεταφορών προς το σιδηρόδρομο αντανακλάται, σε μεγάλο βαθμό, στο περιεχόμενο του ΕΠ. Είναι εξαιρετικά σημαντικό, όπως αναλύεται διεξοδικά και στο Στρατηγικό Πλαίσιο Επενδύσεων Μεταφορών 2014-2025 (ΣΠΕΜ), να υλοποιηθούν κρίσιμες συνδέσεις του σιδηροδρομικού δικτύου με λιμάνια και ΒΙ.ΠΕ. στη χώρα.

Εφόσον οι δράσεις αυτές συνδυασθούν με εστιασμένες παρεμβάσεις αναβάθμισης λιμένων, είναι πράγματι δυνατή η μείωση του συνολικού κόστους μεταφοράς φορτίων (ιδίως μοναδοποιημένων), άρα και η αύξηση του – πολύ χαμηλού σήμερα – μεριδίου του σιδηροδρόμου στις μεταφορές εμπορευμάτων. Βεβαίως, κατά τη διάρκεια του ΕΠ θα απαιτηθεί να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να ξεπερασθεί οποιοδήποτε πιθανό πρόβλημα και να υλοποιηθούν αμφότερες συνδέσεις με το σιδηροδρομικό δίκτυο και αναβαθμίσεις λιμένων, τουλάχιστον στους κόμβους προτεραιότητας, όπως ο Βόλος ή η Αλεξανδρούπολη.

1.1.2  Άξονας Προτεραιότητας 2

Αντίστοιχα με τον Άξονα Προτεραιότητας (Α.Π.) 1, το περιεχόμενο του Α.Π. 2 κρίνεται εύλογο, καθώς η ολοκλήρωση του σιδηροδρομικού ΠΑΘΕ/Π δύναται πράγματι να τονώσει αισθητά την ελκυστικότητα του μέσου για επιβατικές μεταφορές μέσης/μεγάλης απόστασης, όπως και να καταστήσει – υπό προϋποθέσεις – τη χώρα διεθνή εμπορευματικό κόμβο.

Θεωρούμε, δε, εξαιρετικά σημαντική τη συμπερίληψη στις προτεραιότητες του Α.Π. 2 της σύνδεσης του 6ου προβλήτα λιμένα Θεσσαλονίκης, επένδυσης κρίσιμης που έχει εξαγγελθεί και εκκρεμούσε επί μακρόν, εν αναμονή ενδεχομένως ιδιώτη επενδυτή.

1.2 Οδικές Μεταφορές

1.2.1 Προτεραιότητες αξόνων εθνικού δικτύου

Η ολοκλήρωση της οδικής «ραχοκοκαλιάς» της Ελλάδας μέσω των υπό υλοποίηση αυτοκινητοδρόμων μας βρίσκει καταρχήν σύμφωνους, καθώς πρόκειται σαφώς για προαπαιτούμενο ενίσχυσης της ελκυστικότητας της χώρας σε όρους τόσο τουριστικού προϊόντος, όσο και ανταγωνιστικότητας διακίνησης επιβατικών και εμπορευματικών ροών. Αναντίρρητα, λοιπόν, όλοι οι βασικοί άξονες πρέπει να ολοκληρωθούν το συντομότερο.

Θα θέλαμε ωστόσο να θέσουμε έναν προβληματισμό χρονικού προγραμματισμού, ήτοι κατά πόσον πρέπει η απόδοση σημαντικών κονδυλίων για τη μετατροπή δύο χαμηλής κυκλοφορίας τμημάτων του Εθνικού Οδικού Δικτύου (τμήμα Πάτρα-Πύργος και Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας Ε65 που αναμένεται και στο μέλλον να έχουν χαμηλούς κυκλοφοριακούς φόρτους) να προηγηθεί κάποιων εξαιρετικά σημαντικών έργων.

Τέτοια παραδείγματα αποτελούν η Γραμμή 4 (Γραμμή U) του Μετρό Αθήνας, η ολοκλήρωση της βασικής γραμμής του Μετρό της Θεσσαλονίκης, αλλά και της επέκτασης προς Καλαμαριά, ή κάποιες παρεμβάσεις στο λοιπό εθνικό δίκτυο της χώρας (π.χ. οδικός άξονας Ναυπάκτου-Ιτέας-Άμφισσας-Μπράλου που παραμένει ιδιαίτερα επικίνδυνος, τη στιγμή που αποτελεί τη μοναδική πρόσβαση από Πάτρα/Ευρώπη προς τη Νότια Στερεά Ελλάδα και τη σχετικά υποβαθμισμένη (τουριστικά και αναπτυξιακά) βόρεια ακτή του Κορινθιακού). Η ανάγκη ολοκλήρωσης των ανωτέρων εκτιμούμε πως είναι εμφανής και από το ΣΠΕΜ, το οποίο έχει επίσης τεθεί προς διαβούλευση από την ΕΔΑ Μεταφορών. Το ερώτημα τίθεται καθώς γίνεται κατανοητό ότι τα ανωτέρω οδικά τμήματα προβλέπεται να υλοποιηθούν ως κλειστοί αυτοκινητόδρομοι με κονδύλια του Ε.Π.

 

1.2.2 Περιεχόμενο Αξόνων Προτεραιότητας 3 & 4

Δεδομένων των παρατηρήσεων της προηγούμενης ενότητας 1.2.1, το περιεχόμενο των Α.Π. 3 και 4 που αφορούν έργα οδικού δικτύου κρίνεται εύλογο.

2 Λοιπά Υπεραστικά Μεταφορικά Δίκτυα

2.1 Άξονας Προτεραιότητας 6: Θαλάσσιες Μεταφορές

2.1.1 Λιμένες εθνικής εμβέλειας

Αντιλαμβανόμαστε πως οι κύριοι λιμένες της χώρας (Πειραιάς και Θεσσαλονίκη) θα εξελιχθούν εν μέρει βάσει της έκβασης της διαδικασίας αποκρατικοποίησής τους. Επί του παρόντος περιοριζόμαστε στο να επιστήσουμε την προσοχή των αρχών σχεδιασμού στην ανάγκη η εξέλιξή τους να συνάδει με τον επιδιωκόμενο ρόλο τους στην ευρύτερη περιοχή, ως προς την εξυπηρέτηση αμφοτέρων επιβατικών και εμπορευματικών ροών.

Ως προς το περιεχόμενο του Α.Π. 6, δεδομένης της γενικευμένης στενότητας πόρων, το λιμάνι της Ηγουμενίτσας αποτελεί αποδεκτή προτεραιότητα στο πλαίσιο ενίσχυσης της θέσης της χώρας στους βασικούς θαλάσσιους διαδρόμους της ΝΑ Ευρώπης.

2.1.2 Λιμένες μείζονος ενδιαφέροντος

Σύμφωνα με τις «Προδιαγραφές Πλαισίου Έργων Ανάπτυξης Λιμένων Μείζονος Ενδιαφέροντος» (ΠΕΑΛ) που παρουσίασε η Γ.Γ. Λιμένων & Λιμενικής Πολιτικής τον Απρίλιο 2013, οι 25 λιμένες μείζονος ενδιαφέροντος (βάσει Υ.Α. 8315.07 ΦΕΚ Β202 2007) χρειάζεται να εκπονήσουν μελέτη με το ακόλουθο περιεχόμενο:

ΤΜΗΜΑ Α (Π.Ε.Α.Λ.)

-          Ανάλυση υφιστάμενης κατάστασης λιμένα, Πλαίσιο ανάπτυξης κάθε λιμένα,

-          Σχεδιασμό λιμενικής υποδομής / χερσαίων χώρων υποδομών και ελευθέρων χώρων, οικονομοτεχνική ανάλυση

ΤΜΗΜΑ Β (Μ.Π.Ε.)

-          Περιβαλλοντική μελέτη, (είτε Π.Π.Π.Α και ΜΠΕ, είτε μόνο ΜΠΕ), η οποία συντάσσεται σύμφωνα με τον Ν. 4014/2011 (ΦΕΚ 209/Α/2011).

Στο διάστημα του ενός έτους που έχει μεσολαβήσει, παρατηρήθηκε ότι η προβλεπόμενη μελέτη δεν έχει εκπονηθεί πρακτικά για κανένα λιμένα, ενδεχομένως λόγω και των περιορισμένων πόρων αυτών για να προκηρύξουν μία κανονική μελέτη. Γεννάται κατά συνέπεια το ερώτημα πως, τελικά, θα αντιμετωπισθεί το ζήτημα, δηλαδή με αναπροσαρμογή του σχετικού θεσμικού πλαισίου, ώστε να είναι πιο εφικτές οι τυπικές απαιτήσεις, ή με υποστήριξη των κατά τόπους Λιμενικών Ταμείων (Λ.Τ.) ώστε να ενταχθεί επιτέλους η ανάπτυξή τους σε ένα πλαίσιο ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Ιδιαίτερα στη δεύτερη περίπτωση, ενδιαφερόμαστε να πληροφορηθούμε κατά πόσον προβλέπονται σχετικές δράσεις (παρεμβάσεις) σε κάποιον Α.Π. του νέου Ε.Π.

2.2 Άξονας Προτεραιότητας 7: Αεροπορικές Μεταφορές

Η ανάπτυξη των περιφερειακών αεροδρομίων που περιγράφεται τόσο στον Α.Π. 7 του ΕΠ όσο και στο ΣΠΕΜ και που είναι σε εξέλιξη μέσα από τη διαδικασία των αποκρατικοποιήσεων, αλλά και η κατασκευή του αεροδρομίου στο Καστέλι που μάλλον υπονοείται στον Α.Π. 7, μάλλον δεν επαρκούν για την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων υποδομών και την προαγωγή της ασφάλειας αεροπλοΐας, αν δεν συνδυαστούν με επενδύσεις στην εναέρια κυκλοφορία, προς όφελος όχι μόνο της ασφάλειας, αλλά και της χωρητικότητας.

Σε πολλά αεροδρόμια, σήμερα, ο περιοριστικός παράγοντας για μια μακροπρόθεσμη ανάπτυξη δεν είναι μόνο ο αεροσταθμός ή το δάπεδο στάθμευσης, αλλά και ο αριθμός κινήσεων που μπορεί να δεχτεί ο διάδρομος. Τα πρώτα δύο (αεροσταθμός και δάπεδο στάθμευσης) μπορούν να αντιμετωπιστούν από τους ιδιώτες / κράτος που θα αναλάβουν τη διαχείρισή τους. Η εξυπηρέτηση όμως περισσότερων κινήσεων στο διάδρομο, δεν σχετίζεται μόνο με τα γεωμετρικά του χαρακτηριστικά (σίγουρα ως ένα βαθμό), αλλά και με τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.

3 Αστικές Μεταφορές

3.1 Άξονας Προτεραιότητας 8

Στον άξονα αυτό περιέχονται τα έργα ολοκλήρωσης της κατασκευής του Μετρό της Θεσσαλονίκης και της επέκτασης προς Καλαμαριά (Αμαξοστάσιο Μίκρας), χωρίς ωστόσο να αναφέρονται σε άλλα έργα, η υλοποίηση των οποίων δύναται να ξεκινήσει εντός της επόμενης προγραμματικής περιόδου (π.χ. επέκταση προς Σταυρούπολη). Επίσης, δεν γίνεται καμία αναφορά σε κατασκευή σταθμών μετεπιβίβασης.

3.2 Άξονας Προτεραιότητας 9

Στον άξονα αυτό περιλαμβάνεται το έργο της επέκτασης της Γραμμής 3 του Μετρό της Αθήνας από το Χαϊδάρι στον Πειραιά, χωρίς ωστόσο να γίνεται αναφορά σε μελλοντικές επεκτάσεις της Γραμμής 2 του Μετρό από το Ελληνικό στη Γλυφάδα και από Ανθούπολη προς το Ίλιον, έργα τα οποία βρίσκονται ήδη σε ώριμη φάση. Επίσης, δεν γίνεται καμία αναφορά σε ένταξη στη γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας (τμήμα Α΄ Άλσος Βεΐκου-Ευαγγελισμός). Δεν γίνεται ακόμη καμία αναφορά σε κατασκευή σταθμών μετεπιβίβασης στην Αθήνα.

Επιπλέον, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο αν θα περιληφθούν τα έργα του τροχιόδρομου της Αθήνας στην 5η Προγραμματική Περίοδο (υπάρχει μόνο μία γενική αναφορά σε παρεμβάσεις ‘αναβάθμισης της διασύνδεσης των δικτύων ΜΜΜ σταθερής τροχιάς της Αθήνας σε κομβικά σημεία του συστήματος μεταφορών’). Υπενθυμίζεται ότι η Αττικό Μετρό έχει ήδη ξεκινήσει την κατασκευή της Δυτικής επέκτασης του Τραμ προς τον Πειραιά, ενώ μελετάει 3 νέες επεκτάσεις: Πειραιάς-Χατζηκυριάκειο-Φρεατίδα, Πειραιάς-Κερατσίνι και Αργυρούπολη-Ελληνικό. Επιθυμητό είναι το Τραμ να φτάσει τουλάχιστον μέχρι τα βόρεια όρια του Δήμου Αθηναίων, ήτοι τα Άνω Πατήσια, προκειμένου να εξυπηρετήσει πυκνοκατοικημένες περιοχές εκτός κέντρου που αυτήν τη στιγμή εξυπηρετούνται μερικώς, χωρίς επαρκείς συνδέσεις προς όλες τις κατευθύνσεις.

Σχετικά με τη γραμμή των ΗΣΑΠ, στη σύνοψη αναφέρεται ότι προωθούνται δράσεις αναβάθμισης της υπάρχουσας υποδομής των μέσων σταθερής τροχιάς (Τραμ), κάτι το οποίο έρχεται σε αντίφαση με τις ήδη υπάρχουσες μελέτες για υπογειοποίηση του σταθμού «Φάληρο» των ΗΣΑΠ και τη δημιουργία ενός νέου σταθμού.

3.3 Άξονας Προτεραιότητας 10

Το κείμενο είναι εξαιρετικά συνοπτικό και δεν υπάρχει δυνατότητα αξιολόγησης συγκεκριμένων προτάσεων. Κρίνεται θετική η συμπερίληψη του έργου της Ανάπλασης της Πανεπιστημίου στα έργα ολοκληρωμένης πολεοδομικής/αστικής παρέμβασης για τη Βιώσιμη ανάπτυξη και την Προώθηση της Αστικής Αναζωογόνησης, αν και δε δίδονται επαρκή στοιχεία πέραν μίας γενικής περιγραφής του στόχου του έργου

Γίνε φίλος του ΣΕΣ

Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τα Ηλεκτρονικά Μηνύματα του ΣΕΣ.

Επικοινωνία

Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο
info@ses.gr

Διεύθυνση
Πανόρμου 61, 11524 Αθήνα

Τηλέφωνο
(+30) 210 3640604

Τηλεμοιοτυπία
(+30) 210 3640604

Επισκέπτες

Έχουμε 73 επισκέπτες συνδεδεμένους